سرقفلی مغازه چیست و چرا قرارداد آن اهمیت دارد؟
فهرست محتوا
- 1 سرقفلی مغازه چیست و چرا قرارداد آن اهمیت دارد؟
- 2 تفاوت سرقفلی با حق کسب و پیشه
- 3 چه زمانی میتوان سرقفلی مغازه را فروخت؟
- 4 انواع قرارداد فروش سرقفلی مغازه
- 5 ارکان اصلی قرارداد فروش سرقفلی مغازه
- 6 اهمیت رضایت مالک در قرارداد فروش سرقفلی
- 7 مبلغ سرقفلی و نحوه پرداخت
- 8 تعهدات فروشنده سرقفلی
- 9 تعهدات خریدار سرقفلی
- 10 مرجع حل اختلاف در قرارداد فروش سرقفلی
- 11 تماس با وکیل مال
- 12 درخواست مشاوره فوری
- 13 نمونه قرارداد فروش سرقفلی مغازه (فرم خام)
- 14 نمونه قرارداد فروش سرقفلی مغازه
- 14.1 ماده 1 – مشخصات طرفین
- 14.2 ماده 2 – موضوع قرارداد
- 14.3 ماده 3 – مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت
- 14.4 ماده 4 – وضعیت مالک عین مستأجره
- 14.5 ماده 5 – تعهدات فروشنده
- 14.6 ماده 6 – تعهدات خریدار
- 14.7 ماده 7 – تحویل مورد معامله
- 14.8 ماده 8 – فسخ قرارداد
- 14.9 ماده 9 – حل اختلاف
- 14.10 ماده 10 – نسخ قرارداد
- 14.11 ماده 11 – امضاء طرفین
- 14.12 نکته مهم
- 14.13 جمعبندی تخصصی
سرقفلی یکی از مهمترین حقوق مالی در املاک تجاری است که بهویژه در مغازهها، نقش تعیینکنندهای در ارزش ملک و حق کسبوکار دارد. برخلاف تصور عموم، سرقفلی صرفاً یک توافق ساده نیست، بلکه یک حق مالی مستقل است که میتواند موضوع خرید، فروش، انتقال یا حتی دعوای حقوقی قرار گیرد.
تنظیم نمونه قرارداد فروش سرقفلی مغازه بهصورت دقیق و اصولی، از بروز اختلافات جدی بین فروشنده و خریدار جلوگیری میکند. بسیاری از پروندههای حقوقی سرقفلی ناشی از قراردادهای ناقص، مبهم یا غیرتخصصی هستند.
تفاوت سرقفلی با حق کسب و پیشه
یکی از مهمترین مباحث قبل از تنظیم قرارداد، تشخیص نوع حق تجاری است؛ زیرا آثار حقوقی کاملاً متفاوتی دارند.
| معیار | سرقفلی | حق کسب و پیشه |
|---|---|---|
| مبنای ایجاد | توافق طرفین | مرور زمان و فعالیت |
| قانون حاکم | قانون روابط موجر و مستأجر 1376 | قانون 1356 |
| قابلیت انتقال | با رضایت مالک | محدود و پیچیده |
| ارزشگذاری | توافقی | کارشناسی |
| انعطاف قراردادی | بالا | پایین |
اشتباه گرفتن این دو مفهوم میتواند قرارداد فروش سرقفلی را از اساس باطل یا غیرقابل اجرا کند.
چه زمانی میتوان سرقفلی مغازه را فروخت؟
فروش سرقفلی مغازه تنها در شرایط خاصی معتبر و قانونی است. مهمترین شرط، داشتن حق انتقال است.
شرایط لازم برای فروش سرقفلی
-
وجود قرارداد اجاره معتبر
-
درج حق انتقال به غیر یا رضایت مالک
-
عدم وجود منع قانونی یا قراردادی
-
مشخص بودن میزان سهم سرقفلی
در صورتی که حق انتقال بدون اجازه مالک انجام شود، مالک میتواند تقاضای تخلیه کند.
انواع قرارداد فروش سرقفلی مغازه
قرارداد فروش سرقفلی بسته به شرایط ملک و رابطه موجر و مستأجر، به شکلهای مختلفی تنظیم میشود.
مدلهای رایج قرارداد
-
فروش کامل سرقفلی
-
فروش درصدی از سرقفلی
-
انتقال سرقفلی با رضایت مالک
-
انتقال سرقفلی بدون رضایت مالک (پرریسک)
-
انتقال سرقفلی همراه با اجارهنامه جدید
هر کدام از این مدلها، بندهای خاص خود را در قرارداد میطلبد.
ارکان اصلی قرارداد فروش سرقفلی مغازه
یک قرارداد استاندارد باید تمام ارکان حقوقی لازم را پوشش دهد تا قابلیت استناد در دادگاه را داشته باشد.
اجزای ضروری قرارداد
-
مشخصات دقیق طرفین
-
مشخصات کامل مغازه
-
تعیین دقیق سرقفلی مورد انتقال
-
مبلغ و نحوه پرداخت
-
تعهدات فروشنده و خریدار
-
وضعیت رضایت مالک
-
شرایط فسخ
-
مرجع حل اختلاف
نبود هر یک از این موارد میتواند قرارداد را دچار ضعف حقوقی کند.
اهمیت رضایت مالک در قرارداد فروش سرقفلی
در بسیاری از قراردادها، فروشنده سرقفلی مستأجر است و مالک شخص دیگری است. در این حالت، رضایت مالک نقش کلیدی دارد.
| وضعیت رضایت مالک | نتیجه حقوقی |
|---|---|
| رضایت کتبی دارد | انتقال معتبر |
| رضایت شفاهی | پرریسک |
| بدون رضایت | امکان تخلیه |
| رضایت مشروط | تابع شرایط |
بهترین حالت، درج رضایت مالک بهصورت کتبی و امضاء شده در قرارداد است.
مبلغ سرقفلی و نحوه پرداخت
مبلغ سرقفلی معمولاً توافقی است و تحت تأثیر عوامل مختلفی تعیین میشود.
عوامل مؤثر بر قیمت سرقفلی
-
موقعیت مکانی مغازه
-
نوع شغل
-
متراژ
-
قدمت فعالیت
-
میزان رونق تجاری منطقه
در قرارداد باید نحوه پرداخت (نقد، اقساط، چک) بهطور دقیق مشخص شود.
تعهدات فروشنده سرقفلی
فروشنده باید تضمین دهد که حق انتقال سرقفلی را دارد و مانعی قانونی وجود ندارد.
تعهدات مهم فروشنده
-
تحویل مورد معامله
-
انتقال بدون معارض
-
پاسخگویی به دعاوی احتمالی
-
همکاری در تنظیم اسناد لازم
عدم انجام این تعهدات میتواند موجب فسخ یا مطالبه خسارت شود.
تعهدات خریدار سرقفلی
خریدار نیز وظایف مشخصی دارد که باید در قرارداد ذکر شود.
تعهدات خریدار
-
پرداخت بهموقع ثمن
-
رعایت شرایط اجاره
-
حفظ حقوق مالک
-
استفاده مجاز از مغازه
ذکر دقیق این تعهدات از اختلافات آینده جلوگیری میکند.
مطالب مرتبط: وکیل سرقفلی در تهران
مرجع حل اختلاف در قرارداد فروش سرقفلی
تعیین مرجع حل اختلاف یکی از بندهای بسیار مهم قرارداد است.
| مرجع | مزیت | عیب |
|---|---|---|
| دادگاه | ضمانت اجرا | زمانبر |
| داوری | سرعت بالا | هزینه |
| شورا | کمهزینه | محدودیت |
انتخاب مرجع باید آگاهانه و متناسب با ارزش سرقفلی باشد.
نمونه قرارداد فروش سرقفلی مغازه (فرم خام)
قرارداد فروش سرقفلی مغازه
این قرارداد در تاریخ …………… بین:
طرف اول (فروشنده سرقفلی):
نام و نام خانوادگی: ………………………
شماره ملی: ………………………
نشانی: ……………………………………
طرف دوم (خریدار سرقفلی):
نام و نام خانوادگی: ………………………
شماره ملی: ………………………
نشانی: ……………………………………
به شرح زیر منعقد گردید:
ماده 1 – موضوع قرارداد
فروش و انتقال کلیه حقوق سرقفلی مغازه به مساحت ……… متر مربع واقع در ……………… به پلاک ثبتی ……………… .
ماده 2 – مبلغ قرارداد
مبلغ سرقفلی برابر است با …………… ریال که به شرح زیر پرداخت میگردد:
-
مبلغ ……… ریال نقد
-
مبلغ ……… ریال طی ……… فقره چک
ماده 3 – رضایت مالک
مالک عین مستأجره آقای/خانم …………… رضایت خود را نسبت به انتقال سرقفلی اعلام نموده / متعهد به اخذ رضایت میباشد.
ماده 4 – تعهدات فروشنده
فروشنده متعهد است سرقفلی را بدون هرگونه معارض و ادعا به خریدار منتقل نماید.
ماده 5 – تعهدات خریدار
خریدار متعهد به پرداخت کامل ثمن و رعایت شرایط اجاره میباشد.
ماده 6 – فسخ قرارداد
در صورت تخلف هر یک از طرفین، طرف مقابل حق فسخ و مطالبه خسارت را خواهد داشت.
ماده 7 – حل اختلاف
کلیه اختلافات از طریق …………… حلوفصل خواهد شد.
این قرارداد در … نسخه تنظیم و امضاء شد.
امضاء فروشنده: ……………
امضاء خریدار: ……………
امضاء شاهد: ……………
مطالب مرتبط: قانون سرقفلی ملک تجاری
نمونه قرارداد فروش سرقفلی مغازه
این قرارداد در تاریخ ……/……/……… بین اشخاص زیر که از این پس «طرفین قرارداد» نامیده میشوند، با علم و اطلاع کامل از آثار حقوقی آن منعقد گردید:
ماده 1 – مشخصات طرفین
1- فروشنده سرقفلی:
نام و نام خانوادگی: …………………………………
نام پدر: …………………………………
شماره ملی: …………………………………
شماره شناسنامه: …………………………………
نشانی کامل: ………………………………………………………………………
2- خریدار سرقفلی:
نام و نام خانوادگی: …………………………………
نام پدر: …………………………………
شماره ملی: …………………………………
شماره شناسنامه: …………………………………
نشانی کامل: ………………………………………………………………………
ماده 2 – موضوع قرارداد
موضوع این قرارداد عبارت است از فروش و انتقال کلیه حقوق سرقفلی مغازهای به مساحت …… متر مربع واقع در …………………………………… دارای پلاک ثبتی شماره …… فرعی از …… اصلی، بخش …… ثبتی، با کاربری تجاری، به خریدار.
ماده 3 – مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت
مبلغ سرقفلی مورد معامله جمعاً به میزان …………………… ریال تعیین گردید که خریدار متعهد است آن را به شرح زیر پرداخت نماید:
-
مبلغ …………… ریال بهصورت نقد در زمان امضای قرارداد
-
مبلغ …………… ریال طی …… فقره چک به شمارههای ……………… به سررسیدهای مشخص
پرداخت کامل ثمن، شرط تحقق نهایی انتقال سرقفلی میباشد.
ماده 4 – وضعیت مالک عین مستأجره
مالک عین مغازه آقای/خانم ………………………………… میباشد.
انتقال سرقفلی:
-
☐ با رضایت کتبی مالک
-
☐ منوط به اخذ رضایت مالک
-
☐ مطابق حق انتقال مندرج در اجارهنامه
(گزینه صحیح علامت زده شود)
ماده 5 – تعهدات فروشنده
فروشنده متعهد و ملتزم میگردد که:
-
دارای حق قانونی انتقال سرقفلی بوده و مورد معامله فاقد هرگونه معارض میباشد
-
کلیه حقوق سرقفلی را بهصورت کامل و بلاعوض به خریدار منتقل نماید
-
در صورت بروز هرگونه ادعای ثالث، پاسخگو باشد
-
همکاری لازم جهت تنظیم اسناد و اخذ رضایت مالک را به عمل آورد
ماده 6 – تعهدات خریدار
خریدار متعهد میگردد:
-
ثمن معامله را مطابق ماده 3 پرداخت نماید
-
شرایط اجاره و مقررات قانونی را رعایت کند
-
از مغازه صرفاً در چارچوب کاربری مجاز استفاده نماید
-
حقوق مالک عین را محترم بشمارد
ماده 7 – تحویل مورد معامله
تحویل عملی مغازه و منافع آن همزمان با امضای این قرارداد / پس از پرداخت کامل ثمن / در تاریخ ……/……/……… انجام خواهد شد.
ماده 8 – فسخ قرارداد
در صورت تخلف هر یک از طرفین از مفاد قرارداد، طرف مقابل حق فسخ قرارداد و مطالبه خسارات قانونی را خواهد داشت.
ماده 9 – حل اختلاف
کلیه اختلافات ناشی از اجرای این قرارداد ابتدا از طریق مذاکره و در صورت عدم حصول نتیجه، از طریق
☐ دادگاه صالح
☐ داوری
رسیدگی خواهد شد.
ماده 10 – نسخ قرارداد
این قرارداد در …… نسخه متحدالمتن تنظیم شده و هر نسخه حکم واحد را دارد و پس از امضای طرفین لازمالاجرا میباشد.
ماده 11 – امضاء طرفین
امضاء فروشنده: …………………………………
امضاء خریدار: …………………………………
امضاء شاهد اول: …………………………………
امضاء شاهد دوم: …………………………………
نکته مهم
این نمونه قرارداد خام است و بسته به شرایط ملک، نوع سرقفلی، وضعیت مالک و قانون حاکم (۱۳۵۶ یا ۱۳۷۶) باید شخصیسازی شود.
جمعبندی تخصصی
نمونه قرارداد فروش سرقفلی مغازه یکی از حساسترین قراردادهای حقوقی در حوزه املاک تجاری است. کوچکترین ابهام در تنظیم آن میتواند منجر به دعاوی سنگین مالی شود. شناخت نوع سرقفلی، وضعیت رضایت مالک، تعهدات طرفین و تنظیم دقیق بندهای قرارداد، شرط اصلی اعتبار و امنیت معامله است. استفاده از نمونه قرارداد اصولی و بومیسازی آن بر اساس شرایط واقعی، بهترین راه برای پیشگیری از اختلافات حقوقی آینده است.
مطالب مرتبط: وکیل حق کسب و پیشه در تهران